Aletta Jacobs

Je bent hier: Home | Onvergetelijke Amsterdammers | Aletta Jacobs

Aletta Jacobs

Aletta Jacobs (1854-1929) is het boegbeeld van het feminisme in Nederland. In de tijd van de stoommachines, toen vrouwen nog niks te zeggen hadden, streed zij voor gelijke rechten voor vrouw en man, voor recht op hoger onderwijs voor vrouwen, voor kiesrecht voor vrouwen, dat er in 1919 ook kwam.
Aletta werd als eerste vrouw in de negentiende eeuw officieel toegelaten tot de universiteit, werd arts, promoveerde en werkte daarna een tijd lang in Londen, waar ze bevriend raakte met de radicaal en feminist Carel Victor Gerritsen.
In de herfst van 1879 kwam Aletta Jacobs naar Amsterdam om het internationale medische congres bij te wonen en vrijwel meteen besloot ze te blijven en een artsenpraktijk te openen aan de Herengracht voor vrouwen en kinderen. Ze introduceerde het pessarium als voorbehoedsmiddel, zodat vrouwen niet hun hele leven zwanger hoefden te zijn en hield een spreekuur voor minvermogende vrouwen. Ze zette zich in voor de winkelmeisjes, die veel klachten hadden door het lange staan. Dankzij Aletta Jacobs werden zitplekken voor winkeljuffen wettelijk verplicht.

Met Carel Victor Gerritsen ging Aletta een vrij huwelijk aan – omdat ze tegen de gelofte van gehoorzaamheid was, die de vrouw aan de man moest afleggen. Later werd het huwelijk gewettigd omdat het stel een kind wilde. In 1894 kregen ze een zoontje, maar dat leefde maar één dag, volgens Aletta Jacobs door onzorgvuldig medisch handelen.
In 1904 gingen Aletta en Carel op vakantie naar Amerika. Daar bezochten ze instellingen, bijeenkomsten, gevangenissen en mijnwerkerskampen en genoten ze van de natuur en de cultuur.
Na terugkomst werd Carel, die al een tijdje sukkelde, ernstig ziek en hij overleed eind 1905. Ook de gezondheid van Aletta ging achteruit, maar ze had veel hulp van goede vrienden. Toen ze in 1929 overleed, kon Aletta Jacobs met recht trots zijn op zichzelf. Ze had het aanzien van Nederland veranderd.

fotografie: 1. Aletta Jacobs – Foto Collectie Bibliotheek der Rijksuniversiteit Groningen, 2. Aletta Jacobs – Nationaal Archief van Nederland – Spaarnestad Photo